Fałszerze komedii

Piotr Guszkowski

Z założenia „Trick” opiera się na misternej intrydze sensacyjno-kryminalnej, skoncentrowanej wokół postaci znakomitego fałszerza banknotów studolarowych. Przed odsiadującym wyrok Markiem otwiera się szansa na odzyskanie wolności. Gdy wraz z „Profesorem”, swoim współtowarzyszem z celi, planuje ucieczkę z więzienia, niespodziewanie otrzymuje kuszącą propozycję od… służb specjalnych. Błyskotliwy oszust wchodzi w układ z agentem, który wsadził go do paki. Jednak przez podrobienie sporej sumy zostaje wmieszany w rządowe malwersacje na wielką skalę.

Filmowy przekręt szybko zaczyna się sypać, ponieważ scenarzyście Michałowi J. Zabłockiemu brakuje umiejętności utrzymania napięcia oraz precyzji w połączeniu przeplatających się wątków. Co więcej, zakończeniu „Tricku” daleko do zaskakujących wolt z takich produkcji jak „Żądło” czy „Plan doskonały”. Przypomina raczej tłumaczenie przez obwoźnego sztukmistrza mechanizmu stojącego za jego popisowym numerem. Zresztą odwołań do magii w „Tricku” nie brakuje. Większość związana jest z postacią więźnia parającego się czarami, granego przez Bartłomieja Topę, która wnosi do historii sporo świeżości (czy humoru). Niestety najważniejsze – czyli zabawa w kotka i myszkę z widzem (i wymiarem sprawiedliwości), zakończona przedstawieniem oczekiwanego tricku – trąci powielaniem gatunkowych schematów. W dodatku Hryniak z Zabłockim wrzucają do barszczu zdecydowanie za dużo grzybów. Pojawia się klasyczny motyw męskiej przyjaźni (plus relacja uczeń-mistrz), kwestia dziennikarskiej prowokacji, problem stanu polskiego więziennictwa, a wreszcie rozbudowany wątek polityczny, wyraźnie nawiązujący do afer w sejmowych kuluarach.

Brak oryginalności scenariusza można wybaczyć. Trudniej tolerować niewiarę w inteligencję widza. Od początku czuć, że zrealizowany z przymrużeniem oka „Trick” ma zakusy pastiszowe, niestety nieporadnie realizowane. Niezobowiązujące podejście wypada przyzwoicie w sposobie kreacji charakternych bohaterów. Mowa o autoironicznym Piotrze Adamczyku (niepozorny inteligent, będący na bakier z prawem, właściwie z miejsca budzi naszą sympatię) i jego duecie z Marianem Dziędzielem. Gorzej napisano postaci kobiece. Żal szczególnie Karoliny Gruszki w roli infantylnej, irytująco afektowanej dziewczyny Marka. Winić za to można przyjęcie przez twórców męskiego punktu widzenia, zresztą z historii o uciekającym z więzienia cwaniaczku nieustannie bije naiwne marzenie o awanturniczym życiu.

Jednak podstawowym źródłem komizmu nie są bolesne uproszczenia „Tricku”, lecz fatalne dialogi. Śmieszą również nieudolne operatorskie zabawy estetyką kadru. Kamera przechodzi z rozmawiających bohaterów na ścianę czy elewację budynku, przez kilka sekund przyglądając się jej z nieuzasadnioną fascynacją. Potem następuje nagły skok do kolejnej sceny. Dystrybutor powinien poczekać dłużej z wprowadzeniem filmu na ekrany (jakiś czas temu premierę przesunięto o tydzień), także dlatego, że nad montażem warto byłoby jeszcze trochę popracować.

„Trick” nie należy do komedii szczególnie udanych, lecz – jakkolwiek absurdalnie to nie zabrzmi – oferuje niezobowiązującą rozrywkę i sporo niewymuszonego śmiechu. Wyrozumiały widz, przymknąwszy oko na fabularne niedociągnięcia, powinien wyjść z kina zadowolony. Otrzyma bowiem interesującą historyjkę o wielkim kancie, zemście i miłości, a także szansę spotkania z plejadą gwiazd, nieźle wywiązującą się z aktorskiego zadania. Bardziej krytyczne podejście, chociaż prowadzi do obnażenia wszystkich słabości komedii Jana Hryniaka, prawdopodobnie zwiększy jeszcze dobre samopoczucie i stopień rozbawienia. Może na tym właśnie polega tytułowy trick? Jeśli do bólu przerysowane sytuacje stanowią za każdym razem celowy zabieg pastiszowy, twórcom należą się wielkie brawa. Właśnie – jeśli.